2 Kronieken 22

De Tekst

Achazja, de zoon van Joram en kleinzoon van Achab via zijn moeder Athalia, wordt koning van Juda en regeert slechts één jaar. Hij sluit zich aan bij Joram van Israël in een veldtocht tegen Aram, raakt verstrikt in Jehu's wraakactie en wordt gedood. Vervolgens grijpt zijn moeder Athalia de macht door alle koninklijke nakomelingen uit te roeien, op de zuigeling Joas na, die door tante Josabath verborgen wordt in de tempel.

De Kern

Dit hoofdstuk laat zien hoe dicht de belofte aan David bij uitsterven kwam. God had gezworen dat er altijd een telg op Davids troon zou zitten, maar door één huwelijk, dat van Joram met een dochter uit het huis van Achab, sijpelt het gif van Izebels godsdienst Jeruzalem binnen. Wat overblijft is een baby onder een deken in een tempelkamer. De kern is dus niet primair het oordeel over goddelozen, maar de taaie trouw van God aan zijn belofte, juist wanneer die belofte aan een zijden draadje hangt. Genade overleeft hier, krap, gewond, maar levend.

De Rode Draad

De lijn van David moet doorlopen tot aan Christus. Mattheüs 1 noemt Joram en zwijgt over Achazja, Joas en Atalja, maar de geschiedenis erachter is wel verteld in Kronieken zodat wij weten hoeveel God moest redden om bij Jezus uit te komen. Telkens dreigt de stamboom afgekapt te worden: hier door Athalia, later door Haman, uiteindelijk door Herodes die in Bethlehem de kinderen laat doden. Het patroon is steeds hetzelfde, een vrouw of priester die het kind verbergt, en God die zijn belofte beschermt tegen de macht van het kwaad. Josabath is in dit opzicht een vroege Jochebed en een vroege Maria.

De Spiegel

Wat doet dit hoofdstuk met u? Misschien dit. We onderschatten met wie we ons verbinden. Joram trouwde met Athalia, vermoedelijk om politieke redenen, en die ene keuze vergiftigt twee generaties. Achazja is geen zelfstandig kwaad mens, hij is een product. Hij wandelt in de wegen van het huis van Achab, "want zijn moeder was zijn raadgeefster om goddeloos te handelen" (vers 3). Vraag uzelf eens af wie uw raadgevers zijn. Niet alleen mensen, ook podcasts, tijdlijnen, vriendengroepen. We denken dat we autonoom kiezen, maar we worden gevormd door wie we toelaten aan onze keukentafel. De spiegel is ongemakkelijk: invloed werkt traag en grondig, en pas één generatie later wordt zichtbaar wat we hebben binnengelaten.

Het Detail

Let op vers 11. Josabath is de dochter van koning Joram, de zus van Achazja, en getrouwd met de hogepriester Jojada. Zij is de enige persoon in de hele Bijbel die zowel tot het koninklijk huis als tot het priestergeslacht behoort. Precies die dubbele positie maakt haar redding mogelijk: zij heeft toegang tot de kinderkamer én tot de tempel. Zonder dit ene huwelijk tussen paleis en priesterhuis had Joas geen schuilplaats gehad. God werkt zijn reddingsplan vaak uit via mensen die op een grenslijn staan, die in twee werelden thuis zijn. De stille Josabath is een scharnier waaraan een hele heilsgeschiedenis hangt.

Het Profiel

De eerste lezers van Kronieken waren teruggekeerde ballingen. Zij hadden geen koning meer, de tempel was bescheiden herbouwd, en de Davidische dynastie leek voorbij. Voor hen was dit hoofdstuk geen ver verleden maar een spiegel van hun eigen wankele bestaan. Als de troon van David toen door één baby werd voortgezet, dan kon God ook nu, in hun magere tijd, zijn belofte levend houden. Zij hoorden in Josabath niet alleen een moedige tante, maar bewijs dat God zijn werk niet opgeeft, ook niet als alles eruitziet als een leeg paleis. Voor hen was Joas in de tempel een teken: de belofte overleeft de ballingschap.

De Intertekst

Twee verbanden lichten op. Het eerste is Exodus 2, waar Mozes als baby verborgen wordt voor de moorddadige farao. Hetzelfde patroon, een kind onder de dreiging van een tiran, gered door een vrouw met moed. Het tweede is Mattheüs 2, waar Jezus naar Egypte vlucht voor Herodes, die net als Athalia kinderen laat doden om zijn troon te beschermen. Lees deze drie verhalen naast elkaar en u ziet dezelfde geestelijke strijd: het kwaad probeert telkens de bevrijder te doden voordat hij kan opstaan. Maar in elk verhaal is er een verborgen plek, een tempel, een biezen mandje, een huis in Nazareth, waar Gods belofte ademt totdat de tijd rijp is.

Reflectie

Wie zijn op dit moment uw raadgevers, en welke kant duwen zij u op zonder dat u het merkt?

Waar in uw leven hangt iets aan een dunne draad waarvan u denkt dat God het allang heeft losgelaten, en wat zou het betekenen om te geloven dat Hij het juist daar verborgen bewaart?