Hooglied 4:6

De Tekst

"Totdat de dag adem krijgt en de schaduwen vluchten, zal ik naar de berg van de mirre gaan, naar de heuvel van de wierook." De bruidegom spreekt. Hij heeft zojuist de schoonheid van zijn bruid bezongen en zegt nu waar hij heen wil: naar een plek die ruikt naar mirre en wierook, totdat de morgen aanbreekt.

De Kern

Wat is die berg van mirre? In Hooglied draait het zelden om geografie en altijd om verlangen. De bruidegom kiest een plek die geurt naar wat in de tempel werd gebruikt: mirre en wierook horen bij het heiligdom, bij offer en gebed. Zijn liefde voor de bruid wordt hier verbonden met taal van toewijding, van iets dat omhoog stijgt. Tegelijk is mirre een geur die past bij intimiteit; in 1:13 draagt de bruid een bundeltje mirre tussen haar borsten. De tekst weigert te kiezen tussen heilig en intiem, en dat is precies het punt. Liefde, ook lichamelijke liefde tussen man en vrouw, draagt sporen van het heilige.

De Rode Draad

Wie het Nieuwe Testament kent, hoort bij mirre twee momenten meeklinken. De magiërs brengen mirre aan het kind in Bethlehem (Matteüs 2). Nikodemus brengt mirre, zo'n honderd pond, naar het graf van Jezus (Johannes 19). Mirre begeleidt Christus van geboorte tot graf, en het is een geur die hoort bij dood en balseming. Wanneer de bruidegom in Hooglied zegt dat hij naar de berg van de mirre gaat totdat de dag aanbreekt en de schaduwen vluchten, klinkt voor christelijke oren onontkoombaar iets mee van de Mensenzoon die naar Golgota gaat, een heuvel buiten de stad, totdat het Paasmorgen wordt. Dit is geen geforceerde allegorie. Het is de geur die door beide testamenten waait: liefde die zich geeft, zelfs als het de prijs van het kruis kost.

De Spiegel

We zijn geneigd liefde en heiligheid uit elkaar te trekken. Het lichamelijke hier, het geestelijke daar. Hooglied weigert dat, en deze tekst dwingt je tot een ongemakkelijke vraag: waar gaat jouw verlangen heen totdat de dag aanbreekt? Want iedereen heeft een berg waar hij naartoe vlucht in de tussentijd, de nachtelijke uren van het leven. Voor de een is dat een scherm, voor de ander werk, status, eten, fantasie. De bruidegom kiest de berg van de mirre: een plek die kostbaar is, geurig, gewijd. Niet vlucht maar toewijding. Wat ruikt jouw schuilplaats? En durf je te geloven dat God het lichamelijke verlangen niet wantrouwt, maar het wil heiligen, optillen tot iets dat naar wierook geurt?

De Intertekst

Exodus 30 beschrijft hoe mirre en wierook deel uitmaken van de heilige zalfolie en het reukwerk in de tabernakel. Dat is geen toeval in Hooglied; de dichter weet wat hij doet. De bruidegom plaatst zijn liefde in dezelfde geurzone als de eredienst. Daarnaast klinkt hier Psalm 141:2 mee, waar gebed wordt vergeleken met reukoffer dat opstijgt. En vooruit kijkend: Efeze 5:2 zegt dat Christus zichzelf gegeven heeft als een offergave en slachtoffer, "een aangename geur" voor God. De geur van zelfgave verbindt Hooglied, tempel en kruis.

De Hoofdpersoon

De bruidegom spreekt, en wat opvalt is wat hij níet doet. Hij grijpt niet. Hij heeft de schoonheid van zijn geliefde bezongen, vers na vers, en in plaats van te nemen kondigt hij een gaan aan. Hij beweegt zich naar een plek van geur en wijding, totdat. Er zit een wachtende kwaliteit in zijn liefde, een terughoudendheid die geen zwakte is maar eerbied. Christelijke lezers hebben hier door de eeuwen heen Christus in horen spreken: de Bruidegom die zijn bruid begeert maar niet bezit, die wacht totdat de schaduwen vluchten en het Lam zijn bruiloft viert. Zijn weg naar de berg van mirre is geen omweg langs zijn liefde. Het is de uitdrukking ervan.

Het Profiel

De eerste hoorders kenden het reukwerk van de tempel uit hun lichaam. Mirre en wierook waren geuren van Jeruzalem, van pelgrimsfeesten, van priesterlijke handelingen. Ze hoorden hier dus geen abstracte symboliek maar herkenbare geuren. Tegelijk leefden ze in een cultuur waarin huwelijksliefde openlijk bezongen kon worden zonder schaamte; Hooglied stond niet apart van de geestelijke literatuur maar werd ermee verweven. Het Joodse Pesach las later dit boek als beeld van Gods liefde voor zijn volk. Wij, met onze splitsing tussen sacraal en seculier, missen vaak wat zij vanzelf hoorden: dat liefde tussen man en vrouw, gevierd in trouw, een afspiegeling is van een grotere Liefde die zich gaf op een heuvel buiten de stad.

Reflectie

Naar welke berg ga jij in de tussentijd, totdat de dag adem krijgt en jouw schaduwen vluchten?

Wat zou er veranderen als je geloofde dat Christus de geur van mirre kent, en jou tegemoet komt juist daar waar jij denkt dat het lichamelijke en het heilige niet samengaan?