Mattheüs 9:8

De Tekst

Nadat Jezus de verlamde heeft genezen en hem zijn zonden heeft vergeven, reageert de menigte niet met vrolijk applaus maar met vrees. Ze zijn verwonderd, en ze verheerlijken God, "Die zo'n macht aan de mensen gegeven heeft". Niet aan één mens, aan Jezus, maar aan mensen, meervoud. Dat is een opmerkelijke conclusie, en Mattheüs noteert hem zonder commentaar.

De Kern

Hier wordt iets zichtbaar wat de hele Bijbel door schuurt: God die zijn heiligheid, zijn vergevingsmacht, zijn aanwezigheid toevertrouwt aan vlees en bloed. De menigte voelt het ongemak haarscherp aan. Zonden vergeven is iets wat God doet, achter de tempelgordijnen, via priesters en offers, in een systeem dat eeuwenlang de afstand bewaakte tussen de Heilige en de onreine mens. En nu loopt die vergeving over straat, in een rabbi uit Nazareth, en de omstanders begrijpen dat er iets fundamenteels verschuift. God komt dichtbij op een manier die niet eerder gezien was. De vrees die hen bevangt is geen bijgelovige schrik maar het herkennen van heilige grond.

De Rode Draad

Mattheüs schrijft "aan de mensen", en dat is geen slordigheid. De schriftgeleerden hadden zojuist gedacht: alleen God kan zonden vergeven (vers 3). Jezus bewijst zijn gezag door de verlamde te laten opstaan. Maar de menigte trekt de lijn door, verder dan Jezus alleen. Hier klinkt al voorzichtig de belofte mee die later in Mattheüs 16 en 18 expliciet wordt, dat deze macht om te binden en te ontbinden aan de gemeente wordt toevertrouwd. De rode draad loopt van de hogepriester in de tempel, via Christus de ware Hogepriester, naar een gemeenschap van gewone mensen die namens Hem vergeving mogen uitspreken. Het verbond verandert van locatie. Niet meer in een gebouw van steen, maar in levende mensen.

De Spiegel

Als je dit serieus neemt, wordt je kerkbank een ongemakkelijke plek. Want wie zit er naast je? Een boekhouder, een verpleegkundige, een puber met oordopjes in. En aan dat soort mensen heeft God zijn vergevingsmacht toevertrouwd. Niet aan een geestelijke elite. Dat betekent dat jouw woorden gewicht hebben. Als jij een collega die je gekwetst heeft werkelijk vergeeft, gebeurt er iets wat alleen God in beweging kan zetten. Als je dat weigert, hou je ook iets vast. Diezelfde ernst ligt op je uitgesproken afwijzing. Veel christenen leven alsof hun geestelijke leven een privékwestie is tussen hen en God. Maar deze tekst zegt: wat jij doet met vergeving, zowel ontvangen als geven, raakt aan iets wat God aan mensen heeft toevertrouwd. Dat is geen inflatie van je ego, dat is een zware verantwoordelijkheid.

De Vraag

Als God vergevingsmacht aan mensen geeft, waarom gaat er dan zoveel mis? Kerken die zonden verzwijgen, voorgangers die macht misbruiken, gemeenten die mensen uitsluiten terwijl ze zouden moeten omarmen. De geschiedenis van die "macht aan de mensen" is pijnlijk. Je kunt die vraag niet wegpoetsen. Misschien hoort het bij het patroon dat God door de hele Schrift volgt, dat Hij zijn werk toevertrouwt aan mensen die het ook kunnen verprutsen. Abraham loog, David moordde, Petrus loochende. Blijkbaar hecht God meer aan echte relatie dan aan foutloze uitvoering. Dat verzacht het schandaal niet, maar het laat zien dat God het risico accepteert. De gemeente blijft breekbaar bezit van heilige dingen. Dat is geen comfortabele gedachte, maar het is wel de gedachte van Mattheüs 9:8.

De Hoofdpersoon

De menigte is hier eigenlijk de hoofdpersoon, en dat is bijzonder. Mattheüs zoomt niet in op Jezus of op de genezen man, maar op de verwonderde omstanders. Hun vrees en lofprijzing lopen in één beweging in elkaar over, zoals bij Jesaja in de tempel of de herders in het veld. Dit is de bijbelse reactie op onverwachte Godsontmoeting: eerst schrik, dan aanbidding. Ze begrijpen niet alles. Ze noemen Jezus niet eens expliciet. Maar ze voelen zuiver aan dat hier de hemel de aarde raakt. Hun theologie klopt niet helemaal, "aan de mensen" is te breed, want deze macht komt eerst door de Zoon. Maar hun instinct is goed. Ze geven God de eer, en dat is uiteindelijk waar aanbidding altijd op uitloopt.

Context

Kafarnaüm, een vissersstadje aan het Meer van Galilea, Jezus' uitvalsbasis. De verlamde is net door zijn vrienden door het dak naar beneden gelaten (in Markus' versie, Mattheüs vat samen). De schriftgeleerden zitten erbij, waarschijnlijk officieel afgevaardigd uit Jeruzalem om deze nieuwe rabbi te beoordelen. Het is een geladen scène. Vergeving uitspreken was religieus explosief, want het raakte aan de tempeldienst, aan priesterlijk gezag, aan de hele economie van zonde en herstel. De menigte bestaat uit gewone Galileeërs, visserslui, boeren, mensen die zelden toegang hadden tot de binnenste cirkels van religieuze macht. Dat juist zij hier God prijzen omdat zijn macht nu bij mensen komt, is sociaal gezien ontwrichtend. De gewone man wordt gewichtig.

Reflectie

Welke vergeving houd jij vast die je volgens deze tekst zou moeten uitspreken, en wat weerhoudt je?

Wanneer heb jij voor het laatst gevreesd en God geprezen in dezelfde ademtocht, en wat zegt het als dat lang geleden is?