Nehemia 3:1

De Tekst

Eljasib, de hogepriester, staat op met zijn broeders, de priesters, en zij bouwen de Schaapspoort. Ze heiligen hem en plaatsen de deuren; ze heiligen hem tot aan de Honderdtoren en tot aan de Hananeëltoren. Zo begint in Nehemia 3 de opsomming van iedereen die meebouwt aan de muur van Jeruzalem, poort voor poort, stuk voor stuk.

De Kern

Wat hier begint is geen bouwverslag maar een theologische lijst. De hogepriester start met de Schaapspoort, de poort waardoor de offerdieren voor de tempel naar binnen kwamen. Het is geen toeval dat juist deze poort als eerste genoemd wordt, en juist door hem. Herstel van de stad begint waar de verzoening binnenkomt. Bovendien staat er iets opvallends: de priesters "heiligen" de poort. Bij de andere secties staat gewoon "zij bouwden". Hier klinkt tempeltaal bij muurwerk. God laat zien dat de heropbouw van Jeruzalem meer is dan infrastructuur; het is een daad van toewijding, een liturgie in metselwerk.

De Rode Draad

De Schaapspoort dringt zich op aan wie het Nieuwe Testament kent. In Johannes 5 geneest Jezus bij het bad Bethesda, dat vlak bij de Schaapspoort ligt. In Johannes 10 noemt Hij zichzelf de deur van de schapen en de goede Herder. En in Johannes 19 wordt Hij, na Zijn veroordeling, waarschijnlijk juist door deze poort naar Golgotha geleid, samen met de paaslammeren die diezelfde middag geslacht werden. De poort die Eljasib bouwt, is de poort waardoor het Lam eeuwen later naar buiten wordt gedragen. De bouwers wisten dit niet. God bouwt in Zijn geschiedenis met dubbele bodems, en wie terugkijkt ziet dat zelfs een muurherstel na de ballingschap al vooruitwijst.

De Spiegel

Eljasib staat vooraan. De hogepriester, de man met het hoogste ambt, doet het vuile werk van stenen sjouwen bij de eerste poort. Voel je wat dat blootlegt? Er zit in ons iets dat vindt dat bepaald werk beneden onze stand is. De vergadering waar niemand op zit te wachten, de klus in de kerk waar geen bordje bij komt, de zieke die je al drie keer bezocht en die nog steeds klaagt. Wij willen bouwen aan zichtbare torens, niet aan poorten waar schapen doorheen sjokken. En kijk eens naar de vraag die dieper zit: begint bij jou het herstel ook bij de plek van verzoening? Of pak je liever eerst de gebroken relaties, het financiële gat, de reputatieschade aan, en hoop je dat het contact met God vanzelf meekomt als de rest op orde is? Nehemia 3:1 zegt: nee. Eerst de Schaapspoort. Eerst de plek waar het offer binnenkomt.

De Intertekst

Denk aan Haggaï 1, waar het volk zijn eigen huizen betimmert terwijl Gods huis in puin ligt. God vraagt daar door de profeet: is het wel tijd voor jullie om in jullie fraaie huizen te wonen? De volgorde die Nehemia 3:1 laat zien, priesters vooraan, verzoening eerst, is precies de correctie op wat er in Haggaï misging. En denk aan Hebreeën 13:12, dat zegt dat Jezus buiten de poort heeft geleden om het volk door Zijn eigen bloed te heiligen. Het woord "heiligen" uit Nehemia 3:1 krijgt daar zijn volle gewicht. Wat Eljasib symbolisch deed met een poort, deed Christus werkelijk met Zijn lichaam.

Context

Het jaar is ongeveer 445 voor Christus. Jeruzalem ligt al meer dan een eeuw met gebroken muren, sinds Nebukadnezar de stad in 586 verwoestte. Een stad zonder muur is in die tijd geen stad; het is een dorp zonder eer, zonder veiligheid, zonder identiteit. De teruggekeerde ballingen leven kwetsbaar tussen vijandige buren: Sanballat, Tobia, de Arabieren, de Ammonieten. Nehemia, hoveling van de Perzische koning, heeft verlof gekregen en het volk gemobiliseerd. Wat hier begint is dus niet alleen een bouwproject maar een politieke daad, een religieuze verklaring, en een risico. Iedereen die meedoet, stelt zich bloot aan spot en gevaar. En de hogepriester gaat voorop.

Het Detail

Let op dat ene werkwoord: "zij heiligden hem". De andere secties in hoofdstuk 3 gebruiken gewone bouwwerkwoorden, "herstellen", "bouwen", "versterken". Alleen bij de Schaapspoort valt dit sacrale woord. Het Hebreeuws is qadash, hetzelfde woord dat gebruikt wordt voor het inwijden van de tabernakel, van de priesters, van de sabbat. Iemand met een truweel in zijn hand doet hier iets wat verwant is aan wat een priester doet met wierook. Dat betekent dat gewoon werk, mits gedaan in de juiste volgorde en met de juiste gerichtheid, heiliging kan zijn. Jouw belastingaangifte, jouw dienstrooster, jouw geduld met een lastig kind, kan qadash zijn. De vraag is alleen bij welke poort je begint.

Reflectie

Bij welke poort begin jij, als er iets in je leven hersteld moet worden? Bij de zichtbare schade, of bij de plek waar de verzoening binnenkomt?

Welk werk vind jij eigenlijk beneden je stand, en wat zou het betekenen als juist dat werk jouw eerste steen wordt?