Psalmen 150

De Tekst

Dertien keer klinkt het: loof Hem. In zes verzen wordt God geprezen op elke plek, om elke reden, met elk instrument, door alles wat ademt. Geen klacht meer, geen vraag, geen belofte, alleen nog lof die uitwaaiert tot ze het hele universum vult. Zo eindigt het psalmboek.

De Kern

Stel je een tempelplein voor tegen het einde van de dag. De priester heft zijn handen. Ergens begint iemand zacht een sjofar te blazen, laag, hees, bijna als een dier. Dan valt de harp in, dan de luit, en voor je het weet staan er mannen en vrouwen met tamboerijnen, ze dansen, ze klappen, en de bekkens slaan tegen elkaar tot de galm over de heuvels naar Betlehem rolt. Dit is geen ingetogen slotakkoord. Dit is een orkest dat uit zijn voegen barst.

En dan, temidden van dat geraas, valt het je op: er wordt niets gevraagd. Er wordt niets beleden. Er wordt geen zonde genoemd, geen vijand, geen ziekte. Alleen God zelf, en Zijn machtige daden, en Zijn geweldige grootheid. Het psalmboek dat begon met een klein pad tussen goddelozen en rechtvaardigen, dat door de vallei van doodsschaduw ging, dat vloekte en huilde en twijfelde, eindigt hier. In pure lof. Alsof alles waarvoor gebeden werd uiteindelijk opgaat in dit ene: Hem prijzen omdat Hij is wie Hij is.

De Rode Draad

Deze psalm eindigt niet toevallig zo. Het hele psalmboek beweegt hiernaartoe. Klaagpsalmen overheersen in het begin, lofpsalmen aan het eind. Alsof Israëls geschiedenis, met alle ballingschap en verlies, uiteindelijk uitmondt in aanbidding. En daar zit een profetische lijn in. Openbaring 5 laat hetzelfde tafereel zien: elk schepsel in hemel en op aarde en onder de aarde, dat lof brengt aan het Lam. Wat Psalm 150 aankondigt, voltooit Christus. Hij is degene om wie uiteindelijk alles wat adem heeft, de HEERE zal loven. Niet omdat het moet, maar omdat, wie Hem ziet, niet anders kan.

De Spiegel

Lof is het moeilijkste gebed. Vragen kunnen we, klagen ook, danken lukt soms. Maar zomaar loven om wie God is, zonder dat er iets tegenover staat, dat schuurt. Wij zijn transactionele mensen. We loven als er iets gebeurd is, een genezing, een baan, een kind. Maar loven zonder aanleiding, alleen omdat Hij is? Dat voelt bijna nutteloos.

En misschien is dat precies waarom de psalm hier eindigt. Lof is het enige dat niets oplevert, en juist daarom het zuiverst. Als je 's ochtends vermoeid opstaat, je lichaam protesteert, je agenda drukt, en je zegt toch: loof de HEERE, dan doe je iets wat de wereld niet begrijpt. Je verklaart dat God meer is dan wat Hij voor jou doet. Hij is niet je opdrachtgever, niet je verzekering. Hij is God. En jij hebt adem, dus jij looft.

Context

De psalm is waarschijnlijk gecomponeerd voor tempelgebruik, met de instrumenten die daar dienstdeden. De sjofar was priesterlijk, de harp en luit hoorden bij de levieten, tamboerijnen bij vrouwen in processies. Bekkens werden geslagen bij grote hoogtijdagen. Wat hier gebeurt is dus geen individuele stille tijd, maar tempeleredienst in volle glorie. Toch reikt de psalm verder. Het begint in het heiligdom, gaat door het hemelgewelf, en eindigt bij alles wat adem heeft. Van de meest heilige plek naar de meest gewone. Van priesters naar boeren. Van engelen naar dieren. De cirkels worden steeds wijder, tot niets is uitgesloten.

De Vraag

Waarom eindigt het psalmboek zonder oplossing? De ballingen zijn niet allemaal thuis. De vijanden zijn niet allemaal verslagen. De Messias is nog niet gekomen. En toch: lof. Is dat naïef? Of is dit het geheim van geloof, dat lof niet wacht op de voltooiing van de geschiedenis, maar haar juist aanjaagt? Misschien is dit het antwoord: wie leert loven voordat alles klopt, gelooft echt dat God God is. De rest is voetnoot.

Het Profiel

De eerste zangers waren mensen die de tempel kenden of, later, alleen de herinnering eraan. Voor ballingen in Babel moet deze psalm bijna pijnlijk zijn geweest. Ze konden de instrumenten opnoemen, maar de tempel stond in puin. En toch zongen ze het. Ze zongen wat ze niet konden waarmaken. Ze verklaarden een werkelijkheid die groter was dan hun omstandigheden. En misschien is dat de scherpte die wij missen: deze psalm werd niet gezongen door mensen die alles hadden, maar door mensen die geloofden dat God waardig is, ook als de tempel ligt.

Reflectie

Wat zou het betekenen om vandaag te loven zonder dat er eerst iets gebeurd is waarvoor je danken kunt?

Welk instrument, welk gebaar, welke stem in jouw leven wordt niet ingezet voor Gods lof, en waarom niet?