Psalmen 39:8

De Tekst

David bidt: "Red mij van al mijn overtredingen, maak mij niet tot een smaad voor de dwaas." Midden in een psalm waarin hij worstelt met de vergankelijkheid van het leven en het zwijgen dat hij zichzelf had opgelegd, breekt deze ene zin door als een dubbele vraag: bevrijd me van wat ik fout deed, en bewaar me voor de hoon van wie geen God kent.

De Kern

David vraagt niet om verlichting van zijn omstandigheden, maar om verlossing van zijn eigen overtredingen. Dat is een verschuiving die we makkelijk overslaan. Eerst klaagde hij over zijn lijden en het gewicht van Gods hand op hem; nu erkent hij dat het probleem niet alleen buiten hem ligt, maar ook binnen. De ethische scherpte zit hier: voordat je God vraagt om je situatie te veranderen, vraag je Hem om jou te veranderen. Pas wanneer David zijn eigen schuld onder ogen ziet, kan hij eerlijk bidden. Het tweede deel, niet tot smaad worden voor de dwaas, laat zien dat hij beseft dat zijn falen niet alleen privé is. Wie publiekelijk God belijdt, draagt publiek verantwoordelijkheid.

De Rode Draad

Deze tweezijdige bede, red mij van mijn zonde én bewaar mijn getuigenis, loopt als een ader door de hele Schrift. Paulus bidt in Romeinen 7 vrijwel hetzelfde: wie zal mij verlossen uit dit lichaam van de dood? En het antwoord daar is Christus. Wat David hier alleen kan vragen, wordt in het kruis daadwerkelijk gegeven. Maar er is meer: Jezus zelf werd "tot smaad voor de dwazen" gemaakt, bespot aan het kruis door wie Gods kracht niet zagen. Hij droeg precies wat David hier vreesde, opdat wij, met al onze overtredingen, niet beschaamd hoeven uit te komen. De psalm wijst zo vooruit naar een verlossing die David alleen kon hopen.

De Spiegel

Wanneer bad jij voor het laatst om verlost te worden van je eigen overtredingen, en niet alleen van hun gevolgen? We bidden makkelijk om die spannende vergadering, om herstel van een relatie, om gezondheid. Maar bidden om verlost te worden van onze gierigheid met geld, onze hardheid tegen die ene collega, onze gewoonte om thuis te zwijgen waar liefde zou moeten spreken, dat doen we minder. David weigert het lijden los te maken van zijn eigen verantwoordelijkheid. Dat schuurt. Het betekent dat je bij een conflict op werk niet alleen vraagt wie er gelijk heeft, maar ook waar jij hebt bijgedragen. Bij financiële zorgen niet alleen vraagt om voorziening, maar ook om bevrijding van hebzucht. Bij vermoeidheid niet alleen om rust, maar ook om verlossing van de drukte die je zelf hebt opgezocht.

En dan dat tweede: niet tot smaad voor de dwaas. Hoe leef jij voor je collega's die geen geloof delen? Niet in de zin van perfect zijn, maar in de zin van consequent. De dwaas hier is niet de domme mens, maar de mens die zegt: er is geen God. Wanneer jouw leven niets laat zien van Wie je belijdt, geef je die dwaas gelijk.

Context

Psalm 39 is geschreven door een David die eerst geprobeerd had zijn mond te houden. Hij wilde niet zondigen met zijn tong, niet klagen waar goddelozen het konden horen. Maar het zwijgen werd hem te veel; "mijn hart werd heet binnenin mij" (vers 4). Hij barst los, niet tegen God, maar naar God. Hij ervaart Gods tuchtigende hand, voelt zich vergankelijk als ademdamp. In die context, ergens in de latere jaren van zijn koningschap waarschijnlijk, met de wond van eigen falen nog vers in het geheugen, bidt hij vers 8. Hij weet wat het is om koning te zijn én publiekelijk te vallen. Hij weet wat het is dat de "dwazen" meekijken.

De Vraag

Waarom zou God ons verlossen van onze overtredingen als we daar zelf voor kiezen? Dat is de spannende vraag onder deze bede. David vraagt om iets dat hij zelf zou moeten doen: stoppen met zondigen. Maar hij weet, en wij weten, dat dit niet zo werkt. We kunnen onszelf niet bevrijden van wat we koppig blijven kiezen. Tegelijk vraagt God van ons wel verantwoordelijkheid. Het mysterie hier, dat David niet oplost en wij ook niet, is dat ware bekering tegelijk een gave is en een keuze. We bidden om verlost te worden, en intussen kiezen we. Beide tegelijk.

De Hoofdpersoon

David staat hier ontmaskerd. De koning, de psalmist, de man naar Gods hart, vraagt om verlossing van overtredingen, meervoud. Geen vage bede, maar erkenning dat het er meerdere zijn. Wat hem groot maakt is niet zijn onbevlektheid, maar zijn weigering om zich groot te houden voor God. Hij verbergt niets meer, niet zijn klacht, niet zijn schuld, niet zijn vrees voor wat anderen zullen denken. Tegelijk is hij niet alleen met zichzelf bezig; hij denkt aan Gods naam in een wereld die meekijkt. Dat is de spanning waarin hij leeft: persoonlijk eerlijk, publiekelijk verantwoordelijk, en in alles afhankelijk van Iemand buiten hemzelf.

Reflectie

Welke overtreding in jouw leven vraag je God niet om verlossing, omdat je er stiekem nog mee verbonden bent?

Wie kijkt mee naar jouw leven, en wat zien zij over de God die je belijdt?