Jesaja 6

De Uitleg

Het jaar dat koning Uzzia stierf. Zo begint Jesaja 6. Dat is geen decoratief detail. Uzzia was tweeënvijftig jaar koning geweest, langer dan de meeste mensen toen leefden. Hij was de stabiliteit zelf. En nu is hij dood. Het volk is in de war, de troon in Jeruzalem is leeg, en juist op dat moment krijgt Jesaja iets te zien.

Hij ziet een troon. Niet die van Uzzia. Een hoge, verheven troon, en daarop zit de Heere. De zoom van zijn gewaad vult de tempel. Dat betekent: Hij is te groot voor de ruimte. Boven Hem staan serafs, engelachtige wezens met zes vleugels. Met twee bedekken ze hun gezicht, met twee hun voeten, met twee vliegen ze. Zelfs deze hemelse wezens durven God niet recht aan te kijken.

En dan die roep, van de ene seraf naar de andere: "Heilig, heilig, heilig is de HEERE van de legermachten. Heel de aarde is vol van Zijn heerlijkheid." De deurposten schudden. De tempel loopt vol rook.

Jesaja's reactie is niet euforisch. Hij stort in. "Wee mij, want ik verga! Ik ben een man met onreine lippen." Hij ziet zichzelf voor het eerst zoals hij werkelijk is. Dan vliegt een seraf naar hem toe met een gloeiende kool van het altaar, raakt zijn mond aan, en zegt: "Uw misdaad is van u geweken en uw zonde is verzoend."

Pas daarna klinkt de vraag van God: "Wie zal Ik zenden? Wie zal er voor Ons gaan?" Jesaja antwoordt: "Hier ben ik, zend mij." En hij krijgt een opdracht die eerlijk gezegd hard klinkt. Hij moet spreken tegen een volk dat niet zal luisteren. Zijn preken zullen hen niet zachter maken maar juist harder. Tot alles verwoest is. Tot er alleen een stronk overblijft. Maar in die stronk, zegt God, zit heilig zaad.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk gaat over drie dingen tegelijk: wie God is, wie wij zijn, en wat dat met ons doet.

Heiligheid is een woord dat we vaak gebruiken zonder te weten wat we bedoelen. Hier zie je het. Heiligheid is niet "heel braaf zijn". Heiligheid is anders zijn. Volstrekt anders. God is niet een uitvergrote versie van de beste mens die je kent. Hij is van een andere orde. Zo anders dat serafs hun ogen bedekken.

En het gekke is: als je Hem echt ziet, zie je ook jezelf voor het eerst. Jesaja was geen slechte man. Hij was een profeet. Maar in Gods licht valt alle zelfbeeld weg. "Onreine lippen." Hij ziet dat hij niet kan bestaan in deze aanwezigheid, tenzij er iets gebeurt.

En dan gebeurt er iets. God laat hem niet verpletterd achter. Er komt vuur, pijnlijk vuur, dat reinigt. Verzoening voordat er sprake is van opdracht. Eerst genade, dan roeping. Nooit andersom.

De Rode Draad

Johannes 12 haalt dit hoofdstuk aan en zegt iets opmerkelijks: "Dit zei Jesaja toen hij Zijn heerlijkheid zag en over Hem sprak." Over wie? Over Jezus. Johannes stelt dat Jesaja op deze troon Christus zag, voor Zijn menswording. De heiligheid die de tempel vulde en de deurposten liet schudden, dat was de heerlijkheid van de Zoon.

Dat verandert alles. Want die gloeiende kool van het altaar, die Jesaja's schuld wegneemt, wijst vooruit naar een ander altaar. Naar een kruis. Daar wordt de zonde niet even aangeraakt, maar volledig gedragen. De God die zo heilig is dat je Hem niet kunt naderen, komt zelf naar ons toe en maakt de weg open.

De stronk aan het eind van het hoofdstuk, het heilig zaad, wijst ook vooruit. Uit die stronk komt uiteindelijk de Messias voort. Zelfs als alles kaalgeslagen lijkt, blijft er iets. God laat zijn plan niet los.

Voor Jou

Wij leven in een cultuur die God klein heeft gemaakt. Vaak wordt Hij voorgesteld als een soort meelevende coach die vooral wil dat jij je goed voelt. Jesaja 6 blaast dat beeld weg. Deze God is niet jouw personal assistant. Hij is de Heere van de legermachten, en heel de aarde is vol van Zijn heerlijkheid.

Dat is niet bedreigend als je begrijpt wat er daarna gebeurt. Want deze immens heilige God ziet Jesaja niet als een probleem dat moet worden opgeruimd, maar als iemand die gereinigd en gezonden mag worden. Datzelfde geldt voor jou. Je hoeft je niet eerst op te poetsen om in Zijn buurt te komen. Maar besef ook: als je Hem echt ontmoet, blijf je niet dezelfde. Aanbidding die je niet raakt, is waarschijnlijk aanbidding van iets kleiners dan God.

En dan die roeping. God vraagt niet: "Wie voelt zich geroepen?" Hij vraagt: "Wie zal Ik zenden?" Jesaja krijgt geen garantie op succes. Integendeel, hij hoort van tevoren dat het grotendeels tegen zal zitten. Toch gaat hij. Trouw is niet hetzelfde als resultaat. Dat is een boodschap die je in een prestatiecultuur bijna nergens hoort.

Praat mee

Welk godsbeeld overheerst bij jou: God als vriend die je aanmoedigt, of God als de Heilige die de tempel vult? En wat doet Jesaja 6 met dat beeld?

Jesaja zegt "hier ben ik" zonder te weten waar het heen gaat. Wat is voor jou het moeilijkst aan die overgave: het loslaten van controle, angst voor afwijzing, of iets anders?

Samen Bidden

Heere, U bent heilig. Wij vergeten dat vaak, en maken U klein om onszelf groter te houden. Laat ons U zien zoals U bent, en laat ons onszelf zien zoals wij zijn. Reinig ons met het vuur van Uw genade. En als U roept, geef ons de moed om te antwoorden: hier ben ik. Amen.