Psalmen 75

De Tekst

De psalm opent met een koor dat God dankt omdat zijn Naam nabij is en zijn wonderen vertellen ervan. Dan spreekt God zelf: op de vastgestelde tijd zal Hij oordelen. De aarde wankelt, maar Hij houdt de zuilen vast. Tegen de trotsen klinkt een waarschuwing: hef je hoorn niet op. Want in Gods hand is een beker met schuimende, gekruide wijn, en de goddelozen zullen die tot op de droesem drinken. De psalmist eindigt met een belofte: de hoorns van de goddelozen worden afgehouwen, die van de rechtvaardigen opgeheven.

De Kern

Stel je voor: een land dat schudt. Niet metaforisch, maar echt, alsof de grond onder je voeten geen fundament meer heeft. Mensen die dachten dat ze onaantastbaar waren, brallen nog steeds. En midden in dat wankelen klinkt een stem, niet van de tempeldienaar maar van God zelf: "Ik heb een tijd bepaald, Ik zal recht doen. Ik houd de zuilen vast." Dit is het theologische hart. God laat de wereld niet los als het schudt, en zijn zwijgen is geen afwezigheid maar geduld. Er komt een uur, door Hem bepaald, niet door onze urgentie of onze wraakzucht. Tot die tijd draagt Hij wat wij niet dragen kunnen: de fundamenten van een moreel wankelende aarde.

De Rode Draad

Die beker in Gods hand is niet zomaar een beeld. Hij loopt als een donkere draad door de Schrift heen. Jesaja spreekt over de beker van Gods toorn die volken drinken; Jeremia laat de volken er letterlijk uit drinken. En dan, in Getsemane, knielt Iemand en bidt: "Als het mogelijk is, laat deze beker aan Mij voorbijgaan." Het is dezelfde beker. Wat Psalm 75 aankondigt als het lot van de trotsen, drinkt Christus tot op de droesem, voor mensen die Hem toebehoren. De hoorn die in deze psalm van de rechtvaardigen wordt opgeheven, is uiteindelijk de hoorn van hen die niets hebben om op te heffen, behalve wat Hem geschonken is. Oordeel en genade ontmoeten elkaar in één beker.

De Spiegel

Wanneer heb jij voor het laatst je hoorn opgeheven? Niet met bombarie, want zo werkt het bij de meesten van ons niet. Het is subtieler: die opmerking waarmee je jezelf op het werk net iets groter maakt dan je bent, de zwijgende overtuiging dat jouw politieke gelijk ook geestelijk gelijk is, de manier waarop je in een familieruzie het laatste woord móet hebben. De psalm noemt dit hoorn opheffen tegen de Rots. Wij noemen het gewoon: mezelf laten gelden. En tegelijk zit er in deze psalm iets voor wie zich juist murw voelt, wie ziet dat brutaliteit loont en oprechtheid wordt uitgelachen. Tegen jou zegt God: Ik houd de zuilen vast. Niet jij.

Het Detail

Let op de wijn. Het is schuimende wijn, sterk gekruid. In het oude Nabije Oosten mengde men wijn met kruiden om hem heftiger te maken, brandender in de keel. De beker in Gods hand is dus geen gewone strafmaatregel, het is een geconcentreerde intensiteit. En dan dat woord droesem, het bezinksel onderop. Wie tot op de droesem drinkt, drinkt tot het bittere einde, laat niets over. Hier zit een verschrikkelijke ernst in. Gods oordeel is geen tikje op de vingers, maar volledig, tot de laatste druppel. Precies daarom is het zo verbijsterend dat Christus in Getsemane bidt over dezelfde beker en hem tóch drinkt. Hij spaart zichzelf de droesem niet.

Het Profiel

De eerste zangers van deze psalm, waarschijnlijk in of rond de tempel, kenden wankelende grond letterlijk. Assyrische legers, Babylonische dreiging, later Perzische heersers. Kleine volken werden vermalen tussen wereldmachten. Wie deze psalm zong, zong hem terwijl trotse koningen echt hun hoorn ophieven, terwijl gerechtigheid vertraagd of afwezig leek. Wat zij hoorden dat wij misschien missen: dit is geen abstracte theologie over Gods rechtvaardigheid, dit is een tegenstem in een wereld waar de macht van de sterkste de norm was. Zingen dat God de zuilen vasthoudt was een politieke daad. Het betekende: onze koning is niet in Nineveh of Babylon, en onze hoop hangt niet aan de grillen van keizers.

De Vraag

En als God nu wacht en de aarde blijft schudden? De psalm belooft een vastgestelde tijd, maar noemt hem niet. Voor wie in deze eeuw slachtoffer is van dat wankelen, oorlog, onrecht, mishandeling, is die belofte soms dun. Hier moet je eerlijk zijn: de psalm lost dat niet op. Hij zegt niet wanneer, hij zegt dát. En hij vraagt vertrouwen in de Rechter die zijn tijd kent, terwijl wij die tijd niet kennen. Dat is geen goedkope troost. Het is de troost van iemand die zegt: Ik weet dat je het niet ziet, maar Ik heb de zuilen vast. Meer geeft de psalm niet. En misschien is meer ook niet eerlijk mogelijk.

Reflectie

Waar in jouw leven hef jij op dit moment je hoorn op, subtiel of openlijk, en wat zou het betekenen om die te laten zakken?

Kun je geloven dat God de zuilen vasthoudt, ook als je van het wankelen zelf niets minder voelt?