Psalmen 87:4

De Tekst

"Ik noem Rahab en Babel onder wie Mij kennen; zie, de Filistijn en de Tyriër, met de Cusiet: deze is daar geboren." De psalmist hoort God zelf spreken over Sion, en tot ieders verbazing rekent Hij aartsvijanden mee als burgers van de stad. Rahab is een dichterlijke naam voor Egypte, Babel is Babylon, en samen met Filistea, Tyrus en Cusj vormen ze de bekende vijandenlijst van Israël. God noemt hen bij naam en zegt: hier geboren.

De Kern

Wat hier gebeurt is theologisch explosief. Sion is niet langer alleen de stad van Israël; God registreert de volken die Israël verwoestten, uithongerden of vernederden, alsof ze in de kraamkliniek van Jeruzalem ter wereld zijn gekomen. Dit is geen inclusiviteit als sentiment, maar een soevereine daad van herinschrijving. God bepaalt wie erbij hoort, en Hij doet dat op een manier die alle etnische en historische logica doorkruist. Wie kent God? Volgens deze psalm niet alleen de nakomelingen van Abraham naar het vlees, maar ook die uit Egypte en Babylon, precies de plekken waar Israël onder de zweep lag. De vijand krijgt een geboortebewijs.

De Rode Draad

Hier zien we in vier woorden wat Paulus later in Efeze 2 breed uitwerkt: de tussenmuur is weggebroken, en wie ver was, is dichtbij gebracht. Psalm 87 is een van de sterkste oudtestamentische aanwijzingen dat Gods heilsplan altijd al de volken op het oog had, niet als afterthought maar als kern. Abraham hoorde het al: in u zullen alle geslachten van de aarde gezegend worden. Wat hier gebeurt in profetische verdichting wordt in Christus concreet: Egyptenaren, Babyloniërs en Cusieten zitten straks aan de tafel van het Lam. Sion is geen etnisch monument maar de moederstad van een menigte die niemand tellen kan.

De Spiegel

Deze tekst legt iets pijnlijks bloot: onze neiging om te bepalen wie er echt bij hoort. Je merkt het als je hoort dat een collega met een verleden dat je afkeurt tot geloof komt, en er iets in je protesteert. Of als de kerk waar jij bent opgegroeid ineens vol zit met mensen die andere liederen willen, andere vragen stellen, uit werelden komen waar jij niets van begrijpt. Psalm 87 zegt dat God zelf de lijst maakt, en dat Zijn lijst breder is dan de jouwe. De vraag is niet of je dat abstract kunt beamen. De vraag is of het je irriteert wanneer het gebeurt.

De Vraag

Maar wat betekent het dan dat God zegt dat Babel "Mij kent"? Babylon staat in de Bijbel als het toonbeeld van hoogmoed en godslastering, van Genesis 11 tot Openbaring 18. Hoe kan God van deze stad zeggen dat ze Hem kent? Er zijn twee lezingen: ofwel God spreekt profetisch over een toekomst waarin ook Babyloniërs Hem werkelijk zullen kennen, ofwel Hij spreekt van een verborgen kennis, mensen binnen Babel die Hem al zochten. Wellicht is het beide. Wat blijft is de schuring: God weigert een stad definitief af te schrijven op basis van haar reputatie. Dat is genadig en ontregelend tegelijk, want het betekent dat mijn eigen oordeel over "die wereld daar" te snel is.

De Intertekst

Jesaja 19:24-25 is het meest verbluffende parallelvers: "Op die dag zal Israël de derde zijn naast Egypte en Assyrië, een zegen in het midden van de aarde, want de HEERE der legermachten zal hen zegenen door te zeggen: Gezegend zij Mijn volk Egypte, het werk van Mijn handen Assyrië, en Mijn eigendom Israël." Precies dezelfde beweging: aartsvijanden worden Gods volk genoemd. Openbaring 21:24-26 sluit de cirkel: de koningen van de aarde brengen hun heerlijkheid de Nieuwe Jeruzalem binnen. En Handelingen 8, de Ethiopische kamerling, is de eerste narratieve vervulling: een Cusiet leest Jesaja en wordt gedoopt. De psalm was geen dichterlijke overdrijving.

Het Detail

Let op dat kleine woord "daar" aan het eind: "deze is daar geboren." Niet "hij hoort erbij" of "zij mag meedoen", maar geboren. Geboorte is niet iets wat je verdient of kiest; het overkomt je. De psalmist gebruikt bewust de sterkste taal van behoren die er is. Je kunt burger worden door naturalisatie, maar geboren ben je maar op één plek. God zegt: deze Babyloniër is niet geadopteerd, hij is geboren in Sion. Dat vooruitziet naar wat Jezus tegen Nikodemus zegt over opnieuw geboren worden, van boven. Behoren tot Gods stad is uiteindelijk geen prestatie maar een geboorte die Hij bewerkt.

Reflectie

Wie zou jij niet snel op Gods geboorteregister van Sion verwachten, en wat zegt dat over de grenzen die je zelf trekt?

Waar in jouw leven merk je dat God breder rekent dan jij, en hoe reageer je daarop, met vreugde of met verzet?