Hooglied 3

De Uitleg

Hooglied 3 begint met een nachtmerrie, letterlijk. De vrouw ligt op haar bed en haar geliefde is er niet. Ze zoekt hem, maar vindt hem niet. Drie keer staat er een variant op die zin: "ik zocht hem, maar ik vond hem niet." Dat is de pijn van iemand missen die je liefhebt, vertaald in een ruwe, onrustige nacht. Ze staat op, gaat de stad in, dwaalt door straten en pleinen. De wachters, een soort nachtelijke politie, komen haar tegen. Ze vraagt hen of zij hem hebben gezien. Geen antwoord in de tekst. Pas als ze hen voorbij is, vindt ze hem. Ze grijpt hem vast en laat niet meer los, totdat ze hem heeft meegenomen naar het huis van haar moeder.

Dan verandert het tafereel volledig. Vanaf vers 6 zien we iets totaal anders: een stoet komt door de woestijn omhoog. Rookzuilen van mirre en wierook, een draagkoets van koning Salomo, omringd door zestig helden met zwaarden, klaar voor "de nachtelijke schrik." Salomo heeft die koets laten maken van hout uit de Libanon, met zilveren steunen, een gouden rugleuning, een zitting van purper. Hoofdstuk drie eindigt met een uitnodiging om naar buiten te kijken: zie koning Salomo met de kroon waarmee zijn moeder hem op zijn trouwdag gekroond heeft. De dag dat zijn hart vrolijk was.

Twee scènes dus. Eerst het zoeken in het donker. Dan het stralende binnenkomen van een bruidegom.

Wat betekent dit?

Hooglied is een liefdesgedicht. Geen handleiding, geen geschiedenisboek, maar poëzie over verlangen tussen twee geliefden. En dat verlangen wordt hier niet versuikerd. Het eerste deel laat zien dat liefde ook pijn doet. Dat afwezigheid voelbaar is in je lichaam, dat je 's nachts wakker ligt, dat je gaat zoeken zelfs als het onlogisch is.

Maar er gebeurt iets opvallends. Ze vindt hem niet door beter te zoeken of slimmer te zijn. Ze vindt hem nadat ze de wachters voorbij is. Het is bijna alsof het haar overkomt. En als ze hem heeft, laat ze niet los.

Het tweede deel toont liefde van een andere kant. Niet zoekend en wanhopig, maar publiek, vierend, koninklijk. De bruidegom komt met alle eer die erbij hoort. Wat eerst alleen tussen twee mensen in het donker bestond, wordt nu zichtbaar voor iedereen.

De Rode Draad

Door de eeuwen heen hebben gelovigen Hooglied gelezen als beeld van de liefde tussen God en zijn volk, tussen Christus en zijn kerk. Niet omdat de oorspronkelijke tekst alleen daarover gaat, maar omdat menselijke liefde iets weerspiegelt van een diepere werkelijkheid. Paulus doet dat zelf in Efeze 5, waar het huwelijk een beeld wordt van Christus en de gemeente.

Lees je dit hoofdstuk vanuit dat perspectief, dan herken je opeens veel. Het zoeken in het donker is de ervaring van mensen die God kwijt zijn. Psalm 63 spreekt zo: mijn ziel dorst naar U. Of denk aan Maria Magdalena bij het graf, in het donker, huilend, zoekend naar haar Heer. "Ze hebben mijn Heer weggenomen en ik weet niet waar zij Hem neergelegd hebben." En dan, op een gegeven moment, klinkt haar naam. Gevonden worden gebeurt vaak zo: niet door jouw inspanning, maar door zijn stem.

En dan die stoet in vers 6 en verder. Een koning die komt, omringd door eer, op weg naar zijn bruiloft. Openbaring 19 spreekt over de bruiloft van het Lam. De Bruidegom die komt. De Bijbel begint in een tuin met een huwelijk en eindigt met een bruiloft. Daartussen ligt het hele verhaal van een God die zijn bruid niet loslaat.

Voor Jou

Misschien herken je het zoeken in het donker. Niet altijd naar een geliefde, maar naar zin, naar God, naar zekerheid dat je gezien wordt. Geloof voelt soms als die nacht in Hooglied 3: je weet dat er iets is, maar je vindt het niet, en de wachters die je tegenkomt hebben geen antwoord. Veel tieners doen alsof twijfel een teken is van zwak geloof. Hooglied zegt iets anders. Verlangen, ook pijnlijk verlangen, is geen tegendeel van liefde. Het is er onderdeel van.

Tegelijk wijst dit hoofdstuk op iets wat je zelf niet kunt regelen. Je kunt God niet dwingen tevoorschijn te komen door harder te zoeken. Wat je wel kunt, is doorgaan met zoeken, ook als het donker is. En als Hij gevonden wordt, of beter, als Hij zich laat vinden, mag je vasthouden. "Ik greep hem vast en liet hem niet los."

Het tweede deel is een uitnodiging om verder te kijken dan je eigen ervaring. Er komt een Bruidegom. Het verhaal eindigt niet in het donker van een onrustige nacht. Het eindigt in een stoet, een kroon, een bruiloft. Dat mag je dragen op dagen dat het zoeken zwaarder voelt dan het vinden.

Praat mee

Heb jij weleens periodes dat God ver weg lijkt? Wat doe je dan, en wat helpt wel of juist niet?

Hooglied gebruikt het beeld van romantische liefde voor de relatie met God. Wat zegt dat over hoe God ons ziet, en hoe Hij wil dat wij Hem zien?

Samen Bidden

God, soms zoek ik U en vind ik U niet. Soms is het donker en weet ik niet waar U bent. Leer mij doorgaan met zoeken. En als U zich laat vinden, leer mij vasthouden. Dank U dat U de Bruidegom bent die komt, ook als ik het niet voel. Amen.