Exodus 24:10

De Tekst

Mozes, Aäron, Nadab, Abihu en zeventig oudsten van Israël klimmen de berg op. En dan staat er iets wat je bijna niet durft te lezen: "Zij zagen de God van Israël. Onder Zijn voeten was er iets als plaveisel van saffier, zo helder als de hemel zelf." Geen stem uit een wolk, geen rook die alles verhult. Ze zagen Hem. En onder Zijn voeten lag een vloer van blauwe steen, doorschijnend als de hemel.

De Kern

Wat gebeurt hier is theologisch bijna te groot. Elders in de Schrift klinkt het keihard: niemand kan God zien en leven (Exodus 33:20). En toch, hier, bovenop de berg, zien zij Hem en gaan daarna gewoon eten en drinken (vers 11). Het verbond is net gesloten, het bloed is gesprenkeld, en dan opent God een deur die normaal gesloten blijft. Dit is geen beloning voor vroomheid, dit is wat een verbond doet: het schept toegang. God laat zich zien aan mensen met wie Hij zich verbonden heeft. Niet in Zijn volle wezen, want wat ze beschrijven zijn Zijn voeten en de vloer eronder, maar werkelijk, lijfelijk, ongefilterd genoeg om een voetstuk te onderscheiden.

De Rode Draad

Dat saffieren plaveisel keert terug. Ezechiël ziet boven de troon iets "als een saffiersteen" (Ezechiël 1:26), en Johannes ziet voor de troon een glazen zee als kristal (Openbaring 4:6). Alsof de hemel een vloer heeft die telkens opnieuw door zieners wordt waargenomen. Belangrijker nog: hier eten mensen in Gods nabijheid na een bloedoffer en een verbondssluiting. Jezus zal dat patroon opnieuw opvoeren, de laatste avond, met brood en wijn: "Dit is Mijn bloed van het nieuwe verbond." Wat op de Sinaï gebeurde achter een exclusieve deur, wordt in Christus opengegooid voor iedereen die aanschuift. De berg wordt een tafel.

De Spiegel

Hier gebeurt iets wat jouw religieuze zelfbeeld bevraagt. Want wat is jouw diepste overtuiging over God: dat Hij verborgen blijft, altijd net achter de wolk, of dat Hij zich werkelijk laat zien aan wie Hij liefheeft? Veel gelovigen leven met een stille angst dat God op afstand blijft, dat het zien, kennen, ervaren is weggelegd voor mystici en heiligen, niet voor henzelf. Deze tekst spreekt dat tegen. Zeventig oudsten, dat is het bestuur van Israël, mannen met administratieve rompslomp en familieruzies, zien God en eten daarna hun maaltijd. Tegelijk legt de tekst iets anders bloot: ben je bereid die berg op te gaan? Want zien kost. Je moet omhoog, weg van het kamp, weg van de veilige afstand. Veel mensen bidden om Gods nabijheid maar beschermen tegelijk zorgvuldig hun eigen gebied tegen Hem.

Het Profiel

De oudsten die meeklommen hadden de slavernij nog in hun botten. Zij hadden gezien hoe Egyptische goden werden afgebeeld, machtige standbeelden van basalt en graniet, voeten op sokkels van kostbaar materiaal. En nu zien zij de God van Israël, met onder Zijn voeten iets wat alles overtreft: saffier, helder als de hemel. Voor hen was dit niet alleen een visioen, het was een politieke en religieuze claim. Deze God is werkelijker dan Ra, hoger dan Farao, en toch toegankelijk op een manier die geen Egyptische priester ooit heeft meegemaakt. Zij hoorden in deze tekst: wij zijn geen slaven meer van onzichtbare krachten, wij zijn tafelgenoten van de levende God.

Context

Dit speelt direct na de verbondssluiting bij de Sinaï, ergens rond 1446 of 1250 voor Christus, afhankelijk van hoe je de datering leest. Mozes heeft het volk de wetten voorgelezen, zij hebben gezegd: "Alles wat de HEERE gesproken heeft, zullen wij doen." Er is bloed gesprenkeld op het altaar en op het volk. Dan volgt dit opklimmen. In het oude Nabije Oosten werd een verbond altijd bezegeld met een gemeenschappelijke maaltijd tussen de verdragspartijen. Dat is precies wat hier gebeurt. Alleen is de ene partij God zelf. De oudsten zijn de officiële vertegenwoordigers van het volk, zoals getuigen bij een huwelijksvoltrekking. Zij zien wat zij moeten zien, zodat Israël weet: het is echt gebeurd.

De Hoofdpersoon

God is hier opvallend terughoudend én opvallend aanwezig. Hij toont zich, maar de tekst beschrijft alleen Zijn voeten en wat eronder ligt. Alsof de schrijver zegt: verder reikten hun ogen niet, en dat was al genoeg om levenslang stil van te zijn. Wat dit over God zegt: Hij verlangt gezien te worden, maar Hij doseert. Hij beschermt mensen tegen wat ze niet kunnen dragen, en geeft tegelijk wat ze nodig hebben om te weten dat Hij echt is. Vers 11 zegt het ontroerend: "Hij strekte Zijn hand niet uit." Hij had het gekund. Hij deed het niet. Dat is geen zwakte, dat is tederheid. De God die kon doden, kiest ervoor om samen te eten.

Reflectie

Waar in jouw leven houd je God op veilige afstand, terwijl Hij juist uitnodigt om dichterbij te komen?

Wat zou het voor jou betekenen om God niet alleen te geloven, maar te zien, al is het maar Zijn voeten?