Johannes 1:6
Lees Johannes 1:6 in de HSVDe Tekst
Er trad een mens op, gezonden door God; zijn naam was Johannes. Eén zin, bijna een terzijde, midden in de hoge poëzie over het Woord dat bij God was en God was. Plotseling een naam, een mens, een missie.
De Kern
Na vijf verzen kosmische taal, over licht en duisternis en het Woord waardoor alles ontstaan is, valt de tekst met een klap terug op aarde. Een mens. Gezonden. Met een naam. Dat is geen bijzaak, dat is de manier waarop God werkt: het eeuwige Woord wordt niet aangekondigd door een engelenkoor of een hemelse stem, maar door een stoffige profeet uit de woestijn. God kiest voor bemiddeling door mensen. Niet omdat Hij het zelf niet kan, maar omdat Hij het zo wil. Wie het licht wil zien, moet blijkbaar eerst luisteren naar iemand die erover getuigt.
De Rode Draad
Dat patroon van "een mens, gezonden door God" loopt door de hele Schrift. Mozes bij de brandende braamstruik, Jesaja in de tempel, Jeremia die tegenspreekt maar toch moet gaan. Johannes de Doper staat in die rij, hij is de laatste van de oudtestamentische profeten. Maar hij is ook de brug. Waar de profeten wezen naar wat komen zou, wijst hij naar Iemand die er al is. Straks, in vers 29, zal hij het uitroepen: zie het Lam van God. De hele lijn van heilsgeschiedenis, van Abraham tot Maleachi, mondt uit in deze wijzende vinger van een man in een kameelharen mantel.
De Spiegel
Johannes wordt hier niet geïntroduceerd om zichzelf, maar om zijn functie: getuigen. Dat schuurt in een tijd waarin authenticiteit betekent dat je je eigen verhaal vertelt, je eigen merk bouwt, je eigen stem laat horen. Johannes' grootheid ligt precies in het feit dat hij niet over zichzelf gaat. Straks zal hij zeggen: Hij moet meer worden, ik minder. Vraag jezelf af: waar in mijn werk, mijn gezin, mijn kringgesprekken, mijn posts, gaat het eigenlijk om mij en niet om Hem naar wie ik zou moeten wijzen? En durf ik, zoals Johannes, marginaal te worden in mijn eigen verhaal, zodat een Ander centraal kan staan?
Context
Johannes schrijft zijn evangelie waarschijnlijk aan het einde van de eerste eeuw, in of rond Efeze. Er waren nog steeds groepen die Johannes de Doper vereerden als de eigenlijke messias, of in elk geval als een figuur van gelijk gewicht als Jezus. Handelingen 19 vertelt hoe Paulus in datzelfde Efeze mensen tegenkomt die alleen de doop van Johannes kennen. De evangelist moet dus zorgvuldig positioneren: Johannes was groot, ja, maar niet het licht zelf. Hij was gezonden, hij kwam niet uit zichzelf. Elk woord van vers 6 en volgende is een subtiele afbakening, geen aanval op de Doper, maar een correctie op wie hem verkeerd geplaatst had.
Het Detail
Het woord dat ik hier eruit licht is "mens", anthropos in het Grieks. De tegenstelling is scherp. In vers 1 gaat het over het Woord dat God was. In vers 6 gaat het over een mens die gezonden werd. Johannes de evangelist zet ze bewust naast elkaar. Er is een categorisch verschil tussen de Getuige en Hem over wie getuigd wordt. Johannes de Doper is niet een halfgod, niet een mystieke figuur, niet een geïncarneerd hemelwezen. Hij is mens, zoals wij. Dat maakt zijn getuigenis niet minder, het maakt het juist navolgbaar. Wat hij deed, wijzen naar het Licht, is precies wat elke gelovige na hem geroepen is te doen.
Het Profiel
De eerste lezers van Johannes waren waarschijnlijk een gemengd gezelschap: Joodse christenen die de messiaanse verwachting kenden, heidenchristenen die met Griekse filosofie waren opgevoed en het woord logos herkenden, en aan de rand nog die groep Doper-vereerders. Voor de Joodse lezer betekende "gezonden door God" onmiddellijk: profeet. Voor de Griekse lezer viel op hoe nuchter en historisch dit klonk na de hoge proloog: geen mythe, maar een man met een naam in een bekend land. En voor de Doper-vereerders was het een teer moment. Hun held werd niet weggeschreven, maar ook niet vergoddelijkt. Hij kreeg zijn eigen, eervolle plaats, precies één stap achter Hem naar wie hij wees.
Reflectie
Waar in mijn leven ben ik geneigd de boodschapper te verwarren met de Boodschap, hetzij door een mens te veel eer te geven, hetzij door zelf de aandacht te trekken die niet voor mij bedoeld is?
Wat betekent het concreet voor mijn week om, net als Johannes, "een mens gezonden door God" te zijn, iemand met een naam en een plek, wiens leven een wijzende vinger mag worden?
Veelgestelde vragen over Johannes 1:6
Snelle antwoorden op de meest gestelde vragen bij deze bijbeltekst.
Wat betekent Johannes 1:6?
Waar gaat Johannes 1:6 over?
Wat is de historische context van Johannes 1:6?
Wat leert Johannes 1:6 ons over Gods karakter?
Hoe is Johannes 1:6 vandaag nog relevant?
Wat de gemeenschap deelt bij Johannes 1
Inzichten, gebeden en dankzeggingen van lezers en redactie bij deze tekst.
Want de wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid zijn er door Jezus Christus gekomen." Let op dat er geen 'maar' staat, maar 'en'. De wet blijft goed. Alleen kon zij je niet dragen als je viel. Jezus brengt iets wat Mozes niet kon geven: genade die je overeind houdt, en waarheid die je niet plat slaat.
Dit gebeurde in Bethabara, over de Jordaan, waar Johannes doopte." Een plaatsnaam, meer niet. Toch noteert Johannes hem zorgvuldig. God werkt op concrete plekken, niet in een sprookjeswereld. Ook jouw straat, jouw keukentafel, jouw wachtkamer telt mee. Waar sta jij vandaag, en zie je Hem daar?
Heer, wat raakt het mij dat Johannes, die zoveel mensen doopte, zichzelf niet waardig achtte om de riem van Uw schoenen los te maken. Dank U voor deze diepe nederigheid. Leer mij ook zo klein te worden voor U, zodat U groter mag worden in mijn leven.
En het licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft het niet begrepen." Let op de tegenwoordige tijd: schijnt. Niet scheen, niet zal schijnen. Nu. Ook als jouw week donker voelt, ook als je niets begrijpt van wat er gebeurt. Het licht stopt niet met schijnen omdat jij het even niet ziet.
Verken deze tekst op een ander niveau
Beginner, Theoloog, of een andere leesduur? Pas de instellingen aan en genereer jouw versie.
Open in de studie-tool